Правове регулювання систем державного експортного контролю за товарами військового призначення та подвійного використання країн Європейського Союзу

Автор(и)

  • Димитрій Грицишен Державний університет «Житомирська політехніка», Україна https://orcid.org/0000-0001-5484-6421
  • Оксана Вакун Івано-Франківський навчально-науковий інститут менеджменту Західноукраїнського національного університету, Україна https://orcid.org/0000-0002-7774-7204
  • Олена Дика Державний університет «Житомирська політехніка», Україна https://orcid.org/0000-0002-0800-3498
  • Андрій Косенков Державний університет «Житомирська політехніка», Україна https://orcid.org/0009-0001-5115-817X

DOI:

https://doi.org/10.26642/sas-2025-3(9)-66-74

Ключові слова:

експортний контроль, подвійне використання, Європейський Союз, правове регулювання, безпекова політика

Анотація

У статті досліджено правові засади функціонування систем державного експортного контролю за товарами військового призначення та подвійного використання в країнах Європейського Союзу. Проаналізовано основні нормативно-правові акти ЄС, що регулюють порядок ліцензування та нагляду за міжнародними передачами товарів. Визначено спільні та відмінні риси національних систем контролю держав-членів, охарактеризовано сучасні тенденції цифровізації та посилення прозорості процедур. Розглянуто перспективи гармонізації українського законодавства з європейськими стандартами з метою підвищення ефективності експортного контролю та зміцнення національної безпеки.

Посилання

«Armes de destruction massive», Kingdom of Belgium, [Online], available at: https://diplomatie.belgium.be/fr/politique/themes-politiques/paix-et-securite/controle-des-armements-desarmement-et-non-proliferation/armes-de-destruction-massive

«Arrêté du 2 février 2024 relatif aux exportations vers les pays tiers de biens et technologies associés à lordinateur quantique et à ses technologies habilitantes et déquipements de conception, développement, production, test et inspection de composants électroniques avancés. JORF n°0034 du 10 février 2024», Legifrance, [Online], available at: https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000049120866

«Autorità nazionale – UAMA (Unità per le autorizzazioni dei materiali di armamento)», Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale, [Online], available at: https://www.esteri.it/it/ministero/struttura/uama/

«Contrôle des exportations et régulation du commerce des armes», Ministère des armées, [Online], available at: https://www.defense.gouv.fr/dgris/approches-thematiques/regulation-internationale/controle-exportations-regulation-du-commerce-armes

«Contrôle sur lexportation de biens stratégiques», Kingdom of Belgium, [Online], available at: https://diplomatie.belgium.be/fr/politique/themes-politiques/paix-et-securite/controle-des-armements-desarmement-et-non-proliferation/controle-sur-lexportation-de-biens-strategiques

SGDSN, «Contrôler les exportations de matériels de guerre», [Online], available at: https://www.sgdsn.gouv.fr/nos-missions/anticiper-et-prevenir/controler-les-exportations-de-materiels-de-guerre

«Economia de defesa. Licenciamento», idD Portugal Defence, [Online], available at: https://www.iddportugal.pt/en/defence-economy/licensing/

«Export control. National export control of conventional military goods», Austrian Embassy Washington, [Online], available at: https://www.archive.austria.org/export-control

«Foreign Trade and Payments Act of 6 June 2013 (Federal Law Gazette I p. 1482), as last amended by Article 1 of the Act of 23 May 2022 (Federal Law Gazette I p. 754)», Federal Ministry of Justice and Consumer Protection, [Online], available at: https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_awg/englisch_awg.html#p0096

«Ley 53/2007, de 28 de diciembre, sobre el control del comercio exterior de material de defensa y de doble uso», BOE, [Online], available at: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2007-22437

«Orden ITC/2880/2005, de 1 de agosto, por la que se regula el procedimiento de tramitación de las autorizaciones administrativas de exportación y de las notificaciones previas de exportación», BOE, [Online], available at: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2005-15460

Perarnaud, C. (2022), «Les contrôles aux exportations comme instruments de pouvoir dans la gouvernance de lInternet», Terminal, рр. 132–133, [Online], available at: https://journals.openedition.org/terminal/8338#authors

«Regula as condições de acesso e exercício das actividades de comércio e indústria de bens e tecnologias militares Lei n.º49/2009», Diário da República, [Online], available at: https://www.iddportugal.pt/wp-content/uploads/2018/03/Lei-49-2009.pdf

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-07-08

Як цитувати

Грицишен, Д., Вакун, О., Дика, О., & Косенков, А. (2025). Правове регулювання систем державного експортного контролю за товарами військового призначення та подвійного використання країн Європейського Союзу. Society and Security, (3(9), 66–74. https://doi.org/10.26642/sas-2025-3(9)-66-74

Номер

Розділ

ТЕОРЕТИЧНІ ПОЛОЖЕННЯ ТРАНСФОРМАЦІЇ СУСПІЛЬНИХ СИСТЕМ